INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Konstanty Piotr Rdułtowski      Konstanty Rdułtowski, wizerunek na bazie ilustracji z 1928 roku (TŚ).

Konstanty Piotr Rdułtowski  

 
 
Biogram został opublikowany w 1987 r. w XXX tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Rdułtowski Konstanty Piotr (1880–1953), ziemianin, starosta baranowicki i stołpecki, poseł do Sejmu RP i senator RP. Ur. 12 II w Czernichowie Górnym w pow. nowogródzkim w rodzinie ziemiańskiej, był najstarszym synem Eugeniusza i Ludwiki z Rdułtowskich; miał trzech braci, m. in. Zygmunta (1882–1975), właściciela majątku Uznosze w Baranowickiem, i Jana (1883–1920), porucznika 1 p. piechoty Legionów Polskich.

R. ukończył gimnazjum w Mińsku w r. 1899. Następnie studiował przez sześć lat na Wydziale Mechanicznym Warszawskiego Instytutu Politechnicznego; w chwili zamknięcia Instytutu na skutek wydarzeń rewolucyjnych 1905 r. był studentem III kursu. Wkrótce chory ojciec przekazał mu zarząd majątkiem rodzinnym w Czernichowie. Jednocześnie R. działał w Mińskim Tow. Rolniczym, w Kole Samokształcenia Młodzieży Mińskiej (którego przez pewien czas był prezesem), a po wybuchu rewolucji lutowej 1917 r., w Polskiej Macierzy Szkolnej w Mińsku (prezes w l. 1917–18) i w mińskim Tow. Pomocy Ofiarom Wojny. Na II Zjeździe Polskim w Mińsku (18–19 VI 1918) został wybrany w skład Komitetu Rady Polskiej Ziemi Mińskiej. Od stycznia 1919 pracował w Wojskowych Kolejach Lit. W maju t. r. został komisarzem powiatowym, a 10 X t.r. starostą powiatowym w Baranowiczach (w wyniku przemianowania dotychczasowych komisarzy powiatowych na starostów).

Z dn. 1 II 1923 R. objął urząd starosty w Stołpcach, lecz już 15 V t.r. na własną prośbę został zwolniony, gospodarował następnie w swoim 1 223-hektarowym majątku w Czernichowie Górnym. Ponadto działał jako prezes w Nowogródzkim Wojewódzkim Tow. Rolniczym. W wyborach 1928 r. R. został wybrany z listy Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem (BBWR) do Sejmu RP II kadencji w okręgu wyborczym nr 61 (woj. nowogródzkie); był członkiem dwóch komisji sejmowych: Administracyjnej i Robót Publicznych. We wrześniu 1929 sprawował obowiązki zastępcy przewodniczącego Komitetu Wykonawczego w Wojewódzkim Komitecie Przyjęcia Prezydenta Rzeczypospolitej w Nowogródku i przewodniczył komisji dożynkowej tego komitetu. W r. 1930 został wybrany z listy BBWR na senatora RP w woj. nowogródzkim. Ponownie wszedł do Senatu w r. 1935, wybrany również z listy BBWR, jako przedstawiciel rolników średniej własności z woj. nowogródzkiego. Był wówczas prezesem Rady Wojewódzkiej BBWR w Nowogródku. W Senacie RP w l. 1935–8 R. przewodniczył Grupie Senackiej Koła Rolników, był także członkiem komisji budżetowej na okres sesji zwyczajnej 1935/6. Poza tym w r. 1934 prezesował Wileńskiej Izbie Rolniczej.

Po 17 IX 1939 aresztowany przez władze radzieckie i wywieziony do Karagandy, R. otrzymał wyrok 10 lat pracy w kopalni węgla. W r. 1942 zwolniony, pracował w służbach Polskiego Czerwonego Krzyża przy Armii Polskiej na Wschodzie, m. in. w opiece nad dziećmi polskimi. Był ewakuowany do Iranu, następnie do Palestyny i Egiptu. Po zakończeniu wojny przebywał w Anglii, mieszkał w hotelu dla uchodźców w East Moor koło Yorku. Próbował pisać poezję, prowadził dziennik od r. 1942 (przekazany podobno Emerykowi Czapskiemu) i próbował tłumaczyć na angielski „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza; wygłaszał odczyty i referaty dla rodaków-uchodźców. Zmarł w East Moor 7 III 1953 i został pochowany na cmentarzu w Sutton on Forest w Yorkshire. Odznaczony był orderem Polonia Restituta.

R. był żonaty od r. 1936 z Zofią z domu Christoff (pochodzenia bułgarskiego, ur. 1905); żona została w r. 1943 aresztowana w Warszawie i wywieziona do obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu; po wojnie przebywała w Szwecji. Z małżeństwa tego R. dzieci nie miał.

 

Album-Skorowidz Senatu i Sejmu. 1935–40, s. 195, 197, 233–4 (fot.); Rzepeccy, Sejm i Senat 1928–33, s. 125 (fot.), 203, 206; Zieleniewski, Sejm i senat 1935–40, s. 396 (fot.), 457; – Bartoszewski W., Warszawski pierścień śmierci 1939–1944, W. 1970 (dotyczy żony); Borkiewicz A., Dzieje 1 pułku piechoty Legionów, W. 1929 s. 1082; Ihnatowicz, Vademecum, II 122, 132, 136; Życka L., Łęska M., Działalność popowstaniowa Polaków na ziemi mińskiej, W. 1939 (fot. zbiorowa); – „Dzien. Urzęd. woj. Nowogródzkiego” 1923 nr 2 s. 6, nr 5 s. 11; „Dzien. Urzęd. Zarządu Cywilnego Ziem Wschodnich” (W.) 1919 nr 11 s. 122, nr 19 s. 180, nr 22 s. 207; Księga adresowa Polski (wraz z W. M. Gdańskiem) dla Handlu, Przemysłu, Rzemiosł i Rolnictwa, W. 1926 s. 1713; Lorentz S., Album wileńskie, W. 1986 s. 59–60; Rocznik Polityczny i Gospodarczy, W. 1932 s. 275, 1933 s. 139, 1934 s. 54, 378, 1935 s. 34, 1936 s. 81, 1937 s. 41, 1938 s. 102; Woyniłłowicz E., Wspomnienia 1847–1928, Wil. 1931; – „Dzien. Pol. i Dzien. Żołnierza” 1953 nr 60 s. 4 (nekrolog), nr 75 s. 3; – AAN: BBWR sygn. 39 k. 63–65, sygn. 42 k. 15, sygn. 71 k. 219, 225, 241; Arch. Państw. m. st. W.: Inst. Politechn. Warsz. sygn. 432, 433 k. 188, 328–331, sygn. 435, 441–442, 504, 506–507, 509, 511, 513, 578 a k. 734; – Informacje Pawła Rdułtowskiego (bratanka R-ego) z W.

Andrzej Piber

 

 
 

Powiązane zdjęcia

   

Chmura tagów

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.